Kakve sve tajne čuva Međuopštinski istorijski arhiv u Čačku

0
Foto: RINA

ČAČAK – U Međuopštinskom istorijskom arhivu čuva se arhivska građa sa teritorije grada Čačka i opština Gornji Milanovac i Lučani. Sva arhivska građa koja se nalazi u depou arhiva je kulturno dobro. U depou se čuva 561 fond od čega je 21 od izuzetnog značaja, a 60 fondova je proglašeno kulturnim blagom od velikog značaja.

U okviru svakog fonda nalazi se više dokumenata iz perioda druge polovine 19. veka, Prvog i Drugog svetskog rata kao i posleratni. Tu su i pojedine zbirke kao što su zbirke matičnih knjiga, zbirka dnevnika iz oba svetska rata, zbirke Narodnooslobodilačkog pokreta ili zbirka Narodnog jugoslovenskog pokreta “Zbor”.

Najstarija arhivska građa koja se čuva u Međuopštinskom istorijskom arhivu je iz 1813. godine. Što se tiče fondova Načelstva čačanskog i rudničkog čuvaju se dokumenta od 1839. godine pa na dalje.

Zgrada Starog načelstva u kojoj se nalazi Međuopštinski istorijski arhiv podignuta je u periodu od 1875. do 1877. godine i bila je data na korišćenje Načelstvu, a zatim za potrebe sudstva. Od 1968. godine u njoj se nalazi Narodni muzej i Međuopštinski istorijski arhiv.

Direktorka Međuopštinskog istorijskog arhiva Lela Pavlović ističe da je i u minulim vremenima postojao arhiv, ali je tada bio opštinski, jer od 1839. godine postoje opštine kao lokalne samouprave, i od tada postoji “arhiva” kako su je tada nazivali, koja se vodila dvojno. Jedan deo dokumenata se slao dalje a drugi se zadržavao u lokalu.

Što se tiče najstarijih dokumenta, ovde se mogu naći ona koja datiraju iz vremena Miloša Obrenovića kao i njegovih sinova Milana i Mihaila i to su dokumenta koja govore o životu u tom periodu. Pošto su sačuvani samo fragmenti, tu možemo da nađemo na primer i dokumenta koja govore o neobičnim sudskim procesima. Zatim ono što je od posebnog značaja jesu dokumenta koja svedoče o svakodnevnom životu, izveštaje koji govore o tome šta se dešava na terenu, kao i određene zahteve pojedinaca – kazala je za RINU direktorka Međuopštinskog istorijskog arhiva Lela Pavlović.

Nešto kasnije formirani su sudski fondovi koji su veoma značajni jer pokazuju karakteristike toga doba.

Zanimljiv je spis koji govori o događaju oko astala koji je nestao iz tadašnje arhive, a interesantan je jer u njemu učestvuju prvi ljudi opštine koji su bili politički angažovani. U sporu su učestvovali predsednici opština i sam načelnik arhiva Šurdilović. U tom jednom sporu oko astala mi saznajemo mnogo o političkim prilikama i razmiricama u tadašnjoj Srbiji, odnosno u Čačku – navodi direktorka.

Ona ističe da su na zgradi vršene mnoge intervencije, pa je tako 1997. i 1998. godine urađena hidroizolacija, tako da u depou nema vlage, što je od izuzetnog značaja. Međutim za potrebe depoa koristi se samo 500 metara kvadratnih, što nije dovoljno, s obzirom na teritoriju za koju je arhiv zadužen. Zbog velikog broja stečajeva poslednjih godina, u ovu ustanovu stiže ogroman broj dokumenata.

Direktorka ističe da je prostor iskorišćen u potpunosti kao i da se depo nalazi u prostoriji visine četiri metra, ugrađene su pokretne police, ali je neophodan dodatni prostor.

U depou mora da bude posebna temperatura i to od 14 do 18 stepeni, kao i zaštićena svetlost, a dokumenta moraju da budu spakovana u posebnim kutijama, podovi moraju da izdrže teret od 2,8 tona po metru kvadratnom, takođe mora da postoji poseban ulaz i izlaz, kao i zaštita od bilo kakavih mikroorganizama. Ovde su arhivirani originali kojih nema na drugom mestu i moraju biti zaštićeni za buduće generacije – naglasila je direktorka Lela Pavlović.

Izvor: RINA

BEZ KOMENTARA

PRE SLANJA KOMENTARA, MOLOMO VAS DA OBRATITE PAŽNJU NA SLEDEĆE UPUTSTVO:
Molimo vas da se u komentarima držite teme teksta. Portal Morava info zadržava pravo da, ukoliko ih proceni kao neumesne, skrati ili ne objavi komentare koji sadrže osvrte na nečiju ličnost i privatan život, bilo kakvu pretnju, nepristojan rečnik, govor mržnje, rasne i nacionalne uvrede ili bilo kakav nezakonit sadržaj. Komentare pisane verzalom i linkove na druge sajtove ne objavljujemo. Portal Morava info nema nikakvu obavezu obrazlaganja odluka vezanih za skraćivanje komentara i njihovo objavljivanje. Redakcija ne odgovara za stavove čitalaca iznesene u komentarima. Vaš komentar može sadržati najviše 1.000 pojedinačnih karaktera, i smatra se da ste slanjem komentara potvrdili saglasnost sa gore navedenim pravilima.

OSTAVITE ODGOVOR