ČAČAK, ŠABAC – U okviru manifestacije „Vinaverov svet 2024“ u Šapcu je 29. novembra 2024. otvorena izložba „Nadežda i savremenici“ – izbor iz zbirke Umetničke galerije „Nadežda Petrović“. Izložba je nastala kroz saradnju čačanske galerije sa Fondacijom „Stanislav Vinaver“ i Narodnim muzejom iz Šapca.
Izložbu su otvorili direktor Umetničke galerije ,,Nadežda Petrović“ Branko Ćalović, direktorka Fondacije ,,Vinaver“ Aleksandra Pavlović, kustoskinja izložbe Dragana Božović i Aleksandar Pajić gradonačelnik Šapca, koji je otvorio izložbu.
Branko Ćalović rekao je da je Galerija na čijem je čelu tokom godina često sarađivala sa umetnicima iz Šapca na polju savremene umetnosti, a jedan Šapčanin, Brana Nikolić, dobitnik je nagrade na Memorijalu Nadežde Petrović. On je napomenuo i da je Nadeždu Petrović, tokom Prvog svetskog rata, tada na dužnosti dobrovoljne bolničarke pri poljskoj bolnici Dunavske divizije, put vodio iz Srema upravo preko ovih krajeva u okolinu Krupnja, na položaje na planini Jagodnja gde su se vodile velike borbe na Mačkovom kamenu.
- U mogućnosti smo da danas u ovom prostoru pokušamo da približimo ličnost velike slikarke, žene koja se izborila za sopstvene stavove u umetnosti, zbližavala umetnike ovih prostora, radila na obrazovanju i emancipaciji društva prolazeći kroz mukotrpnu borbu protiv predrasuda i konzervativizma kako pojedinaca tako i tadašnjeg društva. U svom izrazu tematski je ostala verna nacionalnom ali stilski se okrenula savremenim tokovima u evropskoj umetnosti. Idući znatno ispred svog vremena anticipirala je put srpske umetnosti u dolazećim godinama zauzevši mesto rodonačelnika srpske moderne. Nadežda u slikarstvu, Vinaver u književnosti – naveo je Ćalović.
On je objasnio da je za predstavljanje Nadeždinog opusa izabrano pet slika koje okvirno ilustruju njen umetnički opus i faze njenog slikarstva: “Bavarac“, “Žena sa detetom“, “Portret sede žene“, “Portret starice (Milevica Petrović)“, “Stari šedrvan u Prizrenu“.
- Podjednaku vrednost na ovoj izložbi imaju ostala izložena dela. Veći broj njih pripada savremenicima Nadežde Petrović, srpskim umetnicima i umetnicima koji su rođeni u poslednjim decenijama 19. veka i zrelost svog stvaralaštva dostizali u prvim decenijama 20. veka – zaključio je direktor Umetničke galerije ,,Nadežda Petrović“.
Dragana Božović je u kratkom izlaganju publici pružila informacije koje pokazuju povezanost Nadežde Petrović i članova njene porodice sa Šapcem. Prisutne je posebno zaintrigirala kada je iznela podatak da je Nadeždina majka Mileva u jednoj molbi Ministarstvu prosvete 1873. godine tražila premeštaj u Šabac sa obrazloženjem da tamo ima familiju koja bi joj pomagala. Nije dobila premeštaj u ovaj grad i porodica Petrović nije svoj život vezala za Šabac, ali podatak može biti podstrek istraživačima. Božović, čije je višegodišnje istraživanje života ove porodice obogatilo njen istorijat nizom novih podataka, je istakla da očekuje od novih istraživača traganja među arhivskim dokumentima koja bi dopunila ovu priču.
Galerija je sa svojim izložbama do sada gostovala u oko 50 gradova u Srbiji i regionu, a ova izložba je njeno prvo gostovanje u Šapcu. Svoj bogati fond predstavlja sa pet slika Nadežde Petrović i 21 slikom drugih referentnih autora. Među zastupljenim umetnicima su Nikola Bešević, Beta Vukanović, Dragomir Glišić, Ivan Radović, Vidosava Kovačević, Ana Marinković, Živorad Nastasijević, Leposava St. Pavlović, Mihailo Petrov, Vasa Pomorišac i Sava Šumanović. Zastupljeni su i zavičajni slikari Živan Vulić i Dragan Ćirković.
Priču o Nadeždi Petrović dopunjuju printovi koji šire opisuju njen opus i uvode nas u vreme kada su, pored Nadežde, i ostali članovi njene porodice svojim dostignućima doprinosili razvoju društva i formiranju srpske intelektualne elite. Važan segment čine crteži Nadeždinih savremenika Ferda Vesela i Hinka Smrekara, jedinstvena dela- na kojima je Nadežda model i crtež Pjera Križanića kome je motiv za blago karikaturalan prikaz bio Rastko Petrović.
Kustos izložbe je Dragana Božović. Izložba u Šapcu traje do 20. decembra 2024. godine.
Izvor: Morava info
