Kritičari i skeptici Studentske liste pripisuju novoj skupštinskoj većini da se slabo oglašavala o pitanjima spoljne politike.
To kako Studentska lista vidi odnose Srbije sa ostatkom sveta, najdetaljnije se može pročitati u Studentskom planu, odnosno programu kojeg će zastupati u Narodnoj skupštini.
Tamo je detaljno opisano kako vide nastavak evrointegracija, odnose sa Rusijom, Kinom i Sjedinjenim Američkim državama, kao i pitanje Kosova i Metohije.
Na samom početku navode da njihova politika nastoji da očuva Rezoluciju o zaštiti suvereniteta, teritorijalnog integriteta i ustavnog poretka Republike Srbije od 26. decembra 2007. godine.
Kao najveći problem, ukazuju na partijske kadrove u Ministarstvu spoljnih poslova, u redu diplomata, kao i drugih spoljnih i domaćih misija Srbije. Prioritet im je, kako piše u njihovom planu, da se to prvo ukine.
Kosovo i Metohija
- Borićemo se za očuvanje Kosova i Metohije u sastavu Srbije, u skladu sa Ustavom Republike Srbije i Rezolucijom 1244. Dosledno ćemo se protiviti jednostrano proglašenoj nezavisnosti tzv. Republike Kosovo i nećemo dozvoliti njeno učlanjivanje u međunarodne organizacije – prva je stavka Studentskog plana u sekciji o spoljnim poslovima i nacionalnim interesima.
Dodatno, najavljuju da će procesuirati sve predstavnike bivšeg režima za potencijalna krivična dela u vezi sa sklapanjem i sprovođenjem neustavnih sporazuma na štetu Srbije, a svi sporazumi će biti podvrgnuti proceni.
Poseban akcenat biće im, kako piše u njihovom planu, unapređenje položaja Srba na Kosovu i Metohiji, kako severno, tako i južno od Ibra, kako u šest opština sa srpskom većinom, tako i u mestima sa značajnijim srpskim stanovništvom koja se nalaze van ovih opština.
- Posebne napore uložićemo u stvaranje uslova za opstanak goranske nacionalne manjine, kao i u ponovno osnivanje jedinice lokalne samouprave na područjima na kojim pripadnici goranske nacionalnosti predstavljaju većinu – tvrdi Studentska lista.
Od velikog značaja, Studentski plan navodi Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici.
Srbi u regionu
Što se tiče država u regionu u kojima živi znatan broj Srba, Studentska lista najavljuje produbljivanje bilateralnih odnosa. Posebno ističe države bivše SFRJ, kao i države članice Dunavske komisije, Krajovske grupe i Višegradske grupe, CEFTA i slično.
Što se Republike Srpske tiče, zalagaće se za njene utvrđene nadležnosti i ustavni položaj, uključujući i njeno pravo veta u okviru zajedničkih institucija, kao i njenu pokretnu i nepokretnu imovinu.
- U saradnji sa međunarodnom zajednicom, preispitaćemo dosadašnju praksu primene tzv. bonskih ovlašćenja Visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu, i insistirati na legalnom i legitimnom izboru Visokog predstavnika za Bosnu i Hercegovinu, u skladu sa potpisanim sporazumima i potrebnom saglasnošću Saveta bezbednosti Ujedinjenih Nacija, te alarmirati međunarodnu zajednicu i preduzeti sve potrebne diplomatske i pravne mehanizme za svaki slučaj prekoračenja mandata propisanog Aneksom 10 Dejtonskog sporazuma, posebno onih koji za posledicu imaju zadiranje i povredu prava entiteta garantovanih Ustavom Bosne i Hercegovine – navodi Studentski plan.
Najavljuju i jačanje saradnje i veze u oblastima privredno-ekonomske razmene i razvoja, industrijalizacije, unapređenja saobraćajne i energetske infrastrukture, poljoprivredne, uslužne i turističke delatnosti, javne bezbednosti, integralnog razvoja, međuuniverzitetske, obrazovne i kulturne saradnje, kao i drugih grana javnih politika, a u skladu sa Sporazumom o specijalnim i paralelnim odnosima između Republike Srpske i Republike Srbije.
Slično zalaganje najavljuju i za srpski narod u Crnoj Gori.
- Zalagaćemo se za rešavanje pitanja dvojnog državljanstva, zaključivanjem bilateralnog sporazuma ili pronalaženjem drugog odgovarajućeg pravnog rešenja kojim bi se omogućilo rešavanje pitanja dvojnog državljanstva na obostranu korist – piše u planu Studentske liste.
Što se Srba u Hrvatskoj tiče, posebnu pažnju posvetiće, kako kažu, „pitanju položaja povratnika, selektivnoj primeni prava u pojedinim sudskim postupcima i uslovima za dostojanstveno obeležavanje grobnih mesta, kao i poštovanju Rezolucije Saveta bezbednosti Ujedinjenih nacija 1120, Pisma Vlade Republike Hrvatske (S/1997/27), Erdutskog sporazuma i Sporazuma između Republike Hrvatske i Srbije i Crne Gore o zaštiti prava hrvatske manjine u Srbiji i Crnoj Gori i srpske i crnogorske manjine u Republici Hrvatskoj iz 2004. godine“.
Srbija i Evropa
Evropsku uniju Studentska lista prepoznaje kao najznačajnijeg ekonomskog partnera Srbije, a prema njihovim podacima, spoljnotrgovinska razmena sa Unijom 2025. godine je dostigla brojku od 60 milijardi evra.
Prepoznaju značaj Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju 2008. koji je, kako piše u Studentskom planu, „omogućio bescarinski izvoz najvećeg broja domaćih proizvoda i usluga, čime je domaćoj privredi otvoreno jedno od najvećih i najrazvijenijih tržišta na svetu“. Dodaju da se njegov značaj ogleda i u bezviznom režimu, pretpristupnom IPA sistemu i drugim fondovima.
- Produbljivaćemo već zaključena strateška partnerstva sa državama Evropske unije i težiti sličnim oblicima intenzivne bilateralne saradnje sa drugim evropskim državama – najavljuju iz Studentske liste.
Ono za šta će se posebno zalagati, kako najavljuju, jeste sticanje IBAR statusa, a preko „značajnog napretka u oblasti pravosuđa i osnovnih prava, kao i pitanja pravde, slobode i bezbednosti, koja su uređena poglavljima 23 i 24“.
Veću saradnju najavljuju i sa Evropskom bankom za obnovu i razvoj i Evropskom investicionom bankom, a u cilju obezbeđivanja bespovratne i druge finansijske podrške razvojnim projektima.
Ruska federacija
Što se odnosa sa Ruskom federacijom tiče, Studentska lista navodi da će očuvati tradicionalno partnerstvo, a pogotovo po pitanju koordinacije u Savetu bezbednosti Ujedinjenih nacija, u vezi sa zaštitom teritorijalnog integriteta Srbije i rešavanja otvorenih pitanja od zajedničkog interesa.
- Pridržavaćemo se doslednog stava da uvođenje sankcija bilo kojoj državi, entitetu ili pojedincu predstavlja odraz političkog stava, koji nije pokazatelj uverenja da sankcione mere doprinose rešavanju političkih i bezbednosnih izazova, posebno imajući u vidu sopstveno istorijsko iskustvo i direktnih implikacija pomenutih mera na lokalno stanovništvo – navodi Studentska lista.
Istovremeno, ističu da su stanovišta da sve suverene zemlje u svetu imaju pravo na teritorijalni integritet, uključujući celovitost i nepovredivost teritorije Republike Ukrajine, te navode da će težiti akcijama koje će doprineti što bržem okončanju ratnih sukoba i rešavanja sporova, a pogotovo između prijateljskih naroda.
Sjedinjene Američke Države
U Sjedinjenim Američkim Državama Studentska lista vidi strateškog partnera. Najavljuju nastavak dijaloga o ključnim pitanjima privrede, ekonomije i različitih grana industrije.
- Uključićemo srpsku dijasporu u SAD kroz institucionalne mehanizme saradnje, radi investicija i razmene znanja, a odnose sa Amerikom gradićemo dugoročno, nezavisno od kratkoročnih političkih promena – navodi Studentska lista.
Narodna Republika Kina
Studentska lista NR Kinu vidi kao najvažnijeg trgovinskog partnera u Aziji. Studentski plan najavljuje proširenje saradnje sa ovom državom, a pogotovo u pitanjima ekonomije, infrastrukture, industrije i veštačke inteligencije.
- U svim budućim projektima insistiraćemo na poštovanju domaćih propisa, ekoloških standarda, prava radnika i bezbednosti na radu – naglašava Studentska lista.
Južna Amerika, Azija i Afrika
Studentska lista planira otvaranje novih tržišta i obnavljanje diplomatskog prisustva Srbije u Latinskoj Americi, Indiji i Africi, kako pojašnjavaju, „nadovezujući se na tradicionalno prijateljstvo iz doba Pokreta nesvrstanih“.
- Proširićemo stipendije za studente iz afričkih zemalja, a sa Latinskom Amerikom jačaćemo i saradnju u borbi protiv organizovanog kriminala – najave su iz Studentske liste.
Kako zaključuju, građani Srbije dobro znaju šta znači biti žrtva genocida i etničkog čišćenja, zbog čega najavljuju protivljenje svakog oblika tlačenja slabijih od strane jačih.
- U skladu sa time, nećemo biti saučesnici u sistematskom pokušaju uništenja palestinskog naroda koji Izrael sprovodi na teritoriji Gaze i intenziviraćemo slanje humanitarne pomoći u Palestinu kako bi se spasili ljudski životi i umanjio broj žrtava – piše u Studentskom planu.
Izvor: 021.rs
