Istorijat zaboravljene škole u Beljini, preteče OŠ “Ratko Mitrović“

1
501

ČAČAK – Proučavanjem dokumenata i otkrivanjem manje poznatih informacija utvrđeno je da je Osnovna škola „Ratko Mitrovićˮ osnovana 22 godine ranije nego što su pokazivali zvanični podaci. Naime, dugo je postojalo pogrešno uverenje da je škola nastala 1911. godine, međutim, to je zapravo samo godina kada je sazidana školska zgrada u Jezdini, dok početak rada škole u selu Beljina seže dalje u prošlost do 1889. godine.

Nekadašnji izgled škole u Jezdini

Podaci o ranijem postojanju škole u selu Beljina u jezdinskoj opštini površno su pominjani ponegde u literaturi, što je bio indikator istoričaru Stefanu Radojkoviću da započne bavljenje tom temom u svom naučnom radu pod nazivom „Škola u Beljiniˮ, koji je u nastajanju i koji će biti objavljen sledeće godine, a odakle nam je ustupio određene zanimljive činjenice.

Jedna od smernica koja se pominje u literaturi jeste pismo koje je Čačanin Glišo Poluga 1887. godine uputio tadašnjem ministru prosvete žaleći se na poteškoće učenika koji iz jezdinske opštine idu u školu u gradu koja im je daleko i upućuje zahtev da se otvori škola koja bi im bila bliže. Vođen tim podatkom, istoričar Stefan Radojković u Državnom arhivu Srbije i fondu Ministarstva prosvete pronašao je sedam delimično oštećenih, ali čitljivih dokumenata, kao što je prepiska ministra prosvete i načelnika čačanskog okruga iz 1889. godine na temu osnivanja škole. Iz pomenutih izvora saznaje se da škola biva osnovana te godine u selu Beljina, tačnije u delu sela pod imenom Vodice na imanju Ferdinanda Krena, čuvenog čačanskog industrijalca, u zgradi koja je takođe bila u njegovom vlasništvu.

Tačan datum početka rada škole nije utvrđen, ali se na osnovu dokumenata zaključuje da je to bilo u periodu između 10. septembra i 9. oktobra 1889. godine, kao i da su tu školu najpre pohađali samo učenici drugog i trećeg razreda. O izgledu prvobitne škole i samom radu saznalo se na osnovu razgovora sa starijim žiteljima Beljine koji su o tome slušali od svojih očeva i deda, pa se tako zna da je bila u pitanju manja zgrada brvnara, kao i da je tu 1892. godine službovala učiteljica Draga Cvetković.

Detalji izloženi u holu škole

Ne zna se pouzdano do koje godine je radila ova škola, ali je i dalje bila aktivna 1907. godine, o čemu svedoči dokument o isteku zakupa zgrade. Od 1911. godine nova Jezdinska škola nastavlja sa radom u modernijoj zgradi u Jezdini. Nju su podigli meštani od sopstvenog novca na imanju koje im je poklonio Dragić Mitrović, deda Ratka Mitrovića. Posle Drugog svetskog rata, usled povećanja broja učenika, javila se potreba za još većom zgradom, zbog čega je sazidana današnja školska zgrada, gde je škola počela sa radom 1969. godine. U međuvremenu su, osim u Pakovraću, počela da rade i izdvojena odeljenja u Parmencu i Ovčar Banji, što se vremenom promenilo zbog smanjenja broja đaka u Ovčar Banji.

Ovi podaci izuzetno su značajni jer menjaju kulturu sećanja i pomeraju godinu osnivanja škole za 22 godine unazad, tako da škola „Ratko Mitrovićˮ ove godine zapravo broji 135 godina postojanja. Neki detalji i skenirani dokumenti izloženi su u holu škole, planira se podizanje spomen-ploče u Beljini na mestu prvobitne školske zgrade, a više podataka biće dostupno i naredne godine u naučnom radu „Škola u Beljiniˮ autora Stefana Radojkovića.

Današnji izgled OŠ “Ratko Mitrović“

Istorija je tu da sačuva podatke o svemu onome što je bilo nekada, a sa čime smo svi mi današnji čvrsto uvezani, jer sve što je vidljivo na površini, ima i svoje temelje i duboke korene koji se ne smeju olako prepustiti zaboravu.

Prethodni članakViše od hiljadu takmičara na četvrtom izdanju Wild West OCR trke sa preprekama u Ovčar Banji
Sledeći članakBenzin pojeftinio, ista cena dizela

1 KOMENTAR

OSTAVITE ODGOVOR

Please enter your comment!
Please enter your name here