ČAČAK – U Galeriji “Risim“ u sredu, 28. maja, otvorena je samostalna izložba Bojane Fužinato Stamenković, pod nazivom “Iznova pamtim!/Re-remembering!“
Izložba se bavi ličnim sećanjima, kolektivnim pamćenjem i ženskim narativima koji se kroz istoriju brišu i vraćaju. Kako je umetnica objasnila izložba je istraživački projekat u nastajanju. U srži tog istraživanja je odnos između patrijarhalnog društva i pojedinca, u ovom slučaju žene, na koju se održavavaju ograničenja tako strukturiranog društva.
Izloženi su radovi izvedeni tehnikama tkanja, šivenja i veza – prakse koje su tradicionalno bile potisnute u domen “ženskih ručnih radova“ i tretirane kao dekorativne, a ne umetničke discipline. Ovim radovima se otvara prostor za reevaluaciju i redefinisanje tih praksi kroz feminističku umetničku i teorijsku perspektivu. Uz njih, izložen je i serijal od 16 crteža u tehnici uljanih pastela, inspirisanih pirotskim ćilimima. Ovi crteži vizuelno preispituju geometrijsku strukturu i simboliku tradicionalnih paterna, osvetljavajući način na koji su žene kroz tekstilne forme vekovima artikulisale sopstvena značenja, afekte i narative – često unutar privatnih, intimnih prostora, daleko od institucionalizovane umetničke scene.
Po rečima umetnice radovi su istovremeno tihi i politički – govore o ljubavi, o gubitku, o generacijskom prenošenju znanja, ali i o društvenim okvirima koji su ženama vekovima određivali ulogu.
- Pojam pamćenja, koji se u svakodnevnom jeziku često vezuje za nostalgiju i lično sećanje, ovde se reinterpretira kroz prefiks “iznova“. On ne označava samo povratak već insistira na aktivnom procesu osvešćivanja, na upornom ponavljanju i markiranju onoga što istorijski biva potiskivano. „Iznova pamtiti“ postaje čin političkog otpora: čin podvlačenja, isticanja i upisivanja ženskih iskustava u kolektivnu svest. U središtu galerijskog prostora nalazi se ćilim koji je moja baka istkala posebno za mene – predmet svakodnevice koji postaje umetnički artefakt onog trenutka kada biva prošiven tekstom lične i kolektivne memorije. Izvezene rečenice na ćilimu čine intimno pismo mojoj baki, ali se istovremeno referišu na generacije žena čiji su rad, znanja, veštine i snovi ostajali marginalizovani, nevidljivi ili neadekvatno vrednovani u okviru dominantnih patrijarhalnih struktura. Motiv sa ćilima prenosi se na pod galerije, čime se publika poziva da fizički uđe u prostor afektivnog i simboličnog pamćenja. Postajući deo tog prostornog tkanja, posmatrač aktivno učestvuje u gestu prepoznavanja i osnaživanja. Centralni motiv dva lava, koji se pojavljuje kao element ćilima, metaforički označava snagu, otpor i zaštitu – objasnila je Bojana Fužinato Stamenković.
Izložba će trajati do 30. juna.
Izvor: Morava info
